Eski Türk Gelenekleri’nde Fal ve Falcılık

Eski Türk Gelenekleri’nde Fal ve Falcılık

1024px-Siyah_Qalem._Conversation._XV_cent_Topkapi

Kıpçak lehçelerinde “batıl inanç”, “fala inanma” anlamlarına gelen kimi kelimelerin eski Türkçe ırk kelimesiyle bağlantılı olduğu anlaşılmaktadır. Söz gelimi, Kırgız Türkçesi’nde ırım “alametlere, fallara inanma” anlamına gelirken, Kazak Türkçesi’nde ırım “inanç” anlamında kullanılmaktadır. Karaçay-Malkar Türkçesi’nde “kötü alamet, batıl itikad, batıl inanç” anlamlarına gelen ırıs kelimesi de eski Türkçe ırk kelimesiyle ilişkilidir. Altay Türkleri’nde gaipten haber veren falcılar da ırımçı adıyla bilinir. Kaşgarlı Mahmud’un örnek olarak verdiği “kam ırkladı” cümlesi “kahin fala baktı” anlamına gelse de, eserde bu falın nasıl bakıldığı konusunda bir bilgi mevcut değildir. Ancak, eski Uygur Türkçesi metinlerinde rastladığımız bir ifade bu falın nasıl bakıldığı konusunda bir ipucu vermektedir. Bu metinlerde karşımıza çıkan “ırk saçmak” tabiri “içinden bir niyet tutarak taş saçmak” anlamındadır.
Irklamak ve ırk saçmak tabirlerinin “bir niyet tutarak yere saçılan taşlara bakarak falcılık yapmak” anlamına geldiği anlaşılmaktadır. Eski Uygur Türkçesi’nde taş anlamına gelen ir kelimesinin varlığı ırk, ırklamak ve ırk saçmak kelimeleriyle ilişkili gibi görünmektedir. Kaşgarlı Mahmud’un Divan-i Lügati’t Türk adlı eserinde rastladığımız fal ve falcılık ile ilgili iki kelime Türk Kültür Tarihi’nde izlerini aradığımız falcılık geleneğinin yazılı bir belgesi olarak karşımıza çıkmaktadır.

KUMALAK-TAŞ FALIKumalak-fali

Eski Türkçe’de ırklamak ya da ırk saçmak olarak ifade edilen fal bakma yöntemi günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Kazak, Kırgız, Özbek gibi Orta Asya Türkleri arasında “kumqalak” adıyla bilinen bu fal bakma yöntemi; Kafkasya’daki Karaçay-Malkar Türkleri arasında “utaş salgan” veya “taş saluv” adıyla bilinmektedir. Kırgız ve Kazak Türkçelerinde kumalak kelimesi “koyun, keçi, deve pisliği” anlamlarına gelmektedir. Kazak Türkçesi’nde rastladığımız fal açmak anlamındaki “kumalak sal” tabiri yuvarlak koyun-keçi pisliklerinin fal açmada kullanıldığına işaret etmektedir. Karaçay Malkar Türkçesi’nde fala bakmak için kullanılan “taş-sal” tabirinden bu falın taşlarla bakıldığı anlaşılmaktadır. Kumalak falının nasıl bakıldığına dair ayrıntılı bilgiye “http://falfalci.com/kumalak-fali/” sitemizden ulaşabilirsiniz.

KÜREK KEMİĞİ FALI

Divan-ı Lügat’it Türk’te “yarın” olarak adlandırılan Kürek kemiği için çeşitli Türk lehçelerinde aynı kökten gelen ancak lehçenin hususiyetlerine göre fonetik değişmeye uğramış sözler kullanıldığı bilinmektedir. Mesela Kazak Türkçesi’nde bu kelime cavrın biçimini almışken, Kırgız Türkçesi’nde coorun şekline girmiştir. Abakan lehçelerinde çaarın, Yakut Türkçesi’nde saarın biçimini alan bu kelime Karaçay-Malkar Türkçesi’nde cavrun, Başkurt Türkçesi’nde yavrun şeklindedir. Kürek Kemiği Falı Japon ve Çin’de de görülen bir gelenektir. Hatta bazı kaynaklar Türklerin bu falı Çinlerden öğrendiğini yazar. Kurban edilen hayvanların kürek kemiklerinin şekline ve sağlık durumlarına göre gelecekten kehanette bulunma işlemidir. Hükümdarlar tarafından zamanında oldukça önem verilmiştir.

indir (1)

 

 

 

Kaynak: http://turkoloji.cu.edu.tr/CAGDAS%20TURK%20LEHCELERI/ufuk_tavkul_kipcak_kokenli_turk_boylarinda_kurek_kemigi_fali.pdf

Bir cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Falfalcı.com sitesinde arayacağınız bütün falları rahatlıkla bulacaksınız. Bütün falların detaylı içerilerini bulacaksınız ve bu falların nasıl bakıldıklarını öğreneceksiniz. Hem fallar hakkında bilgi alacak hemde falcıların hayatlarıyla ilgili bilgiler bulacaksınız. En çok kullanılan kahve falı ve tarot falı hakkında detaylı bilgilerde sizi burada bekliyor. Fal Falcı sitesinde sizin gibi fallarla ilgilenen kişilerle iletişime geçebilirsiniz.

© 2015 Fal-Falcı