Türkçe’nin İlk Fal Kitabı: Irk Bitig

Türkçe’nin İlk Fal Kitabı: Irk Bitig

deneme1

Kelime anlamı olarak “Irk Bitig” fal kitabı manasına gelir; “ırk”; ırklamak yani büyülenmek; kutsanmak anlamındadır ve fal içinde kullanılır; “bitig” ise kitap manasına gelir. Türk yazılı edebiyatının en önemli eserlerinden biri olan Irk Bitig’in fal kitabı olma özelliğinin dışında, Türk kültürünün esaslarını yansıtması ve fabl unsurlarını içermesi bakımından farklı yönleri de bulunmaktadır.  Irk Bitig Orhun alfabesiyle yazılmış, Türkçe’nin ilk fal kitabıdır. A.Stein tarafından Kuzeybatı Çin’de bulunmuştur. Irk Bitig ilk kez V.Thomsen tarafından çevrilmiştir. Yapılan incelemelere göre metnin 8.yy’ın ortaları ile 9.yy’ın başlarına ait olduğu anlaşılmaktadır. Metinde Maniheizm ve Şamanizmin esintileri hakimdir.

Kitap içerisinde şiirsel bir yapıda 65 paragraf yer almaktadır. Her bölüm neyin iyiye neyin kötüye işaret ettiği yönünde insan ve doğa yaşamına dair kehanetler ve kanılar içermektedir. Eğer Tanrı insana iyi bir talih vermişse, doğal afetler bitmişse, bir adamın oğlu olmuşsa, insan veya hayvan şans eseri ölümden kurtulmuşsa bunlar iyiye ve Tanrı’nın o bölge insanları için iyi bir gelecek planladığına işarettir. Ama eğer bir ev yanarsa, geyik yavruları yiyeceksiz kalırsa bu durumlar kötüye işarettir.

 

IrkBitig6

Örneğin; “Kaplan av peşine düşmüş.
Yol ortasında yılanla karşılaşmış.
Alaca yılan dik bir kayaya çıkmış.
(Kaplan) ölümden kurtulmuş, kurtulduğu için
Sevinçli (ve) memnun gidiyor, derler.
Böylece biliniz, iyidir bu” Metnin son cümlesinden de anlaşılacağı üzere burada Tanrı’nın planladığı iyi bir olay sembolik şekilde betimlenmeye çalışılmıştır. Kitapta yer alan bütün metinlerde gündelik hayatta karşılaşılan ve insan doğasına özgü olan bütün meseleler iyi ve kötü sonuçlarına göre ayrıştırılarak betimlenilmiştir. Bu açıdan Türkçe’nin en eski fal kitabıdır ve dikkat edildiğinde genel hatlarıyla günümüz geleneksel inançlarının zeminini oluşturmaktadır.

 

 

Kaynak: http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/12/849/10756.pdf

Bir cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Falfalcı.com sitesinde arayacağınız bütün falları rahatlıkla bulacaksınız. Bütün falların detaylı içerilerini bulacaksınız ve bu falların nasıl bakıldıklarını öğreneceksiniz. Hem fallar hakkında bilgi alacak hemde falcıların hayatlarıyla ilgili bilgiler bulacaksınız. En çok kullanılan kahve falı ve tarot falı hakkında detaylı bilgilerde sizi burada bekliyor. Fal Falcı sitesinde sizin gibi fallarla ilgilenen kişilerle iletişime geçebilirsiniz.

© 2015 Fal-Falcı